Sa búi trĩ là gì? Dấu hiệu nhận biết là phương pháp điều trị triệt để

Sa búi trĩ là gì? Dấu hiệu nào nhận biết rõ nhất bệnh nhân bị sa búi trĩ là điều người bệnh quan tâm. Khi gặp tình trạng này, búi trĩ lòi ra ngoài hậu môn gây đau đớn, ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống, đến tinh thần và sức khỏe của người bệnh. Nếu không được điều trị kịp thời, trĩ bị sa sẽ gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm.

Búi trĩ là gì?

Búi trĩ là gì? Là một đặc điểm nhận diện quan trọng ở người mắc bệnh trĩ. Đây là tình trạng các tĩnh mạch trực tràng hậu môn bị giãn ra do tác động của nhiều yếu tố trong sinh hoạt, lối sống,... từ đó xuất hiện các búi trĩ. 

Thông thường một người mắc bệnh trĩ có thể có một hoặc nhiều búi trĩ xuất hiện phía trên đường lược hoặc thừa ngoài hậu môn. Từ vị trí xuất hiện trĩ mà có thể chia làm hai dạng trĩ phổ biến là trĩ nội và trĩ ngoại với các đặc điểm khác nhau ở mỗi dạng.

Hiện nay tỉ lệ mắc trĩ ở các nước dao động từ 30 – 40% dân số trưởng thành, đặc biệt là nhóm tuổi ngoài 40. Tuy là căn bệnh phổ biến nhưng không phải bệnh nhân nào cũng biết cách nhận diện các dấu hiệu của bệnh trĩ. Điều này dẫn đến những chậm trễ trong can thiệp và điều trị.

Vậy sa búi trĩ là gì?

Sa búi trĩ là gì? Là hiện tượng búi trĩ bị lòi ra ngoài, sa xuống vùng hậu môn khi người bệnh đi đại tiện hoặc vận động mạnh. Đây là biến chứng của bệnh trĩ ở cấp độ trung bình đến cấp độ nặng.

Búi trĩ được hình thành do sự căng giãn quá mức của các tĩnh mạch xung quanh trực tràng hậu môn, khiến cho khu vực này bị phình to. Ban đầu búi trĩ chỉ là những khối thịt thừa nhỏ, khi phát triển nặng sẽ phình lên và sa hẳn ra ngoài.

Triệu chứng sa búi trĩ có thể dễ dàng nhận thấy sau một thời gian chảy máu hậu môn do bệnh trĩ gây ra. Chúng gây khó khăn khi đi đại tiện, ngứa ngáy hậu môn và có thể gây nhiễm trùng, làm gia tăng nguy cơ ung thư hậu môn trực tràng khi không được giải quyết sớm.

Xem thêm: 5 phương pháp cắt trĩ ngoại tốt và an toàn? Sau cắt trĩ bao lâu thì lành hẳn?

Dấu hiệu nhận biết sa búi trĩ

Dấu hiệu nhận biết sa búi trĩ thế nào? Sa búi trĩ được chia thành nhiều cấp độ, ở mỗi cấp độ sẽ có những dấu hiệu nhận biết khác nhau. Ở cấp độ càng cao, mức độ bệnh ngày càng nghiêm trọng. Nếu chủ quan có thể ảnh hưởng đến tính mạng con người.

1. Dấu hiệu nhận biết búi trĩ

Các dấu hiệu nhận biết búi trĩ dù là trĩ nội hay trĩ ngoại đều có những đặc điểm tương đối giống nhau. Người mắc bệnh trĩ có thể nhận biết được một số dấu hiệu nhận biết búi trĩ như:

• Đi tiêu ra máu, có thể đau hoặc không đau, thường là máu tươi
• Có các dấu hiệu ngứa ngáy hoặc kích ứng ở vùng hậu môn của bệnh nhân
• Xuất hiện cảm giác khó chịu, ngứa rát vùng hậu môn
• Sưng đau xung quanh khu vực hậu môn của bệnh nhân
• Trong một số trường hợp, bệnh nhân còn có thể cảm nhận được các khối u và cảm giác đau gần hậu môn, thường do trĩ huyết khối gây ra

Khi có các triệu chứng trên, tùy theo vị trí mà có thể tiếp tục chia bệnh trĩ thành trĩ nội và trĩ ngoại với những cách nhận biết như sau:

2. Cách nhận biết sa búi trĩ nội

Cách nhận biết sa búi trĩ nội như thế nào? Đa số những trường hợp trĩ nội thường nằm bên trong trực tràng của bệnh nhân. Hầu hết những trường hợp bị trĩ nội thường không thể nhìn thấy cũng như rất khó để cảm nhận được các dấu hiệu của bệnh trĩ nội. 

Một số trường hợp bị trĩ nội khi mới khởi phát không gây ra nhiều khó chịu. Thông thường bệnh trĩ nội có 4 cấp độ chính bao gồm:

• Trĩ nội cấp độ I

Bệnh nhân mắc bệnh trĩ tương đối khó nhận biết đối với trĩ nội cấp độ I. Do ở giai đoạn này trĩ chưa hình thành một cách rõ rằng hoặc đã hình thành nhưng chưa lộ ra ngoài, khó quan sát và nhận biết. 

Những trường hợp này thường chỉ có hiện tượng chảy máu hậu môn, ngoài ra không có nhiều triệu chứng đáng chú ý.

• Trĩ nội cấp độ II

Những trường hợp trĩ nội cấp độ 2 thường dễ nhận biết hơn do búi trĩ đã bắt đầu lộ ra ngoài hậu môn khi đi vệ sinh. Tình trạng này thường kèm theo các dấu hiệu đau rát, chảy máu. 

Búi trĩ ở mức độ này thường chưa lớn có thể co lại sau khi đi vệ sinh nên bệnh nhân cũng khó phát hiện ra được các dấu hiệu của bệnh trĩ. 

Búi trĩ nội ở cấp độ 2 có những ảnh hưởng nhất định đến sinh hoạt của bệnh nhân, tuy nhiên chưa ở mức độ nghiêm trọng, chưa ảnh hưởng quá nhiều đến cuộc sống của bệnh nhân.

• Trĩ nội cấp độ III

Những trường hợp trĩ nội cấp độ 3 thì các dấu hiệu bệnh tương đối khó chịu, búi trĩ đã bắt đầu lớn đến một mức độ nhất định, gặp phải tình trạng đau nhiều hơn. Ở giai đoạn này máu cũng chảy ít hơn.

Búi trĩ ở giai đoạn này có thể lòi hẵn ra ngoài mà không tự thụt vào được nữa, bệnh nhân phải dùng tay đẩy thì búi trĩ mới có thể thụt vào. Giai đoạn này, tình trạng sa búi trĩ có thể dẫn đến nhiễm trùng, sa nghẹt trĩ, nhiễm trùng, hoại tử búi trĩ cũng như nhiều ảnh hưởng khác nặng hơn cho người bệnh.

• Trĩ nội cấp độ IV

Đây là giai đoạn bệnh trĩ tiến triển nặng nề nhất, búi trĩ đã bắt đầu lòi ra ngoài. Ở giai đoạn này bệnh nhân không thể đưa được búi trĩ vào như trước, dẫn đến nguy cơ sa nghẹt trĩ, nhiễm trùng, hoại tử rất cao. Đây cũng là giai đoạn mà hầu như bệnh nhân không thể điều trị can thiệp được bằng các phương pháp nội khoa, dùng thuốc.

Đối với trĩ nội độ 1 và 2 thì bệnh nhân thường khó phát hiện, thường phải dùng gương hoặc nhờ người thân (bố mẹ, vợ chồng) xem hộ. Trĩ nội độ 3 và 4 khi kéo rộng mép hậu môn hoặc khi rặn mặnh có thể quan sát thấy búi trĩ lộ ra ngoài. Riêng cấp độ 4 tương đối dễ nhận thấy dấu hiệu trĩ, có thể dễ nhìn thấy thường xuyên.

Xem thêm: ​​​​​​​Bệnh trĩ ngoại có nguy hiểm không? Cách khắc phục trĩ ngoại triệt để

3. Cách nhận biết sa búi trĩ ngoại

Cách nhận biết sa búi trĩ ngoại như thế nào? So với trĩ nội, trĩ ngoại tương đối dễ nhận biết hơn đồng thời người bị trĩ ngoại cũng dễ phát hiện được sớm hơn. Những trường hợp bị trĩ ngoại có thể được nhận biết bằng một số dấu hiệu sau đây:

• Có các mảnh da thừa tại hậu môn, đây thực chất là các búi tĩnh mạch trực tràng có hình dạng ngoằn nghoèo.
• Búi trĩ có thể sưng phồng lên và xẹp xuống khi dùng tay ấn nhẹ
• Tại vị trí trĩ ngoại cũng thường có dấu hiệu chảy máu, sưng mủ nước, đau nhức khi đại tiện và có xu hướng tiến triển nặng dần
• Trong thời gian có trĩ ngoại, bệnh nhân có thể xuất hiện triệu chứng sốt nhẹ

So với trĩ nội, trĩ ngoại có thể dễ dàng quan sát bằng mắt thường vì vị trí trĩ ngoại nằm ngay bên ngoài hậu môn, tại đám rối tĩnh mạch, thường bao gồm 2 đám rối tĩnh mạch thông với nhau.

Sa búi trĩ có nguy hiểm không?

Sa búi trĩ có nguy hiểm không nhận được nhiều sự quan tâm của bệnh nhân. Sa búi trĩ sau khi hình thành, có thể phát triển nhanh chóng sang cấp độ nặng và không thể tự khỏi. Nếu để lâu bệnh sẽ gây ra những biến chứng nguy hiểm ảnh hưởng đến sức khỏe và cuộc sống hàng ngày của người bệnh:

• Cơ thể bị thiếu máu: Nếu tình trạng sa búi trĩ và đi ngoài ra máu tươi kéo dài sẽ gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người bệnh. Có nguy cơ mắc một số bệnh như suy nhược cơ thể, mệt mỏi, hoa mắt, chóng mặt, chán ăn, vàng da, xanh xao, ốm vặt, sức khỏe suy giảm,...
• Ảnh hưởng xấu đến chất lượng cuộc sống: Sa búi trĩ gây nên cảm giác đau đớn, khó chịu, tác động ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống vợ chồng và chất lượng cuộc sống.
• Tắc tĩnh mạch: Các búi trĩ phát triển gây chèn ép lên các mạch máu khiến quá trình lưu thông máu bị cản trở, các tế bào hậu môn không được cung cấp đầy đủ oxi và máu, diễn ra lâu ngày có thể khiến hậu môn bị hoại tử và biến chứng sang ung thư.
• Nghẹt búi trĩ: Búi trĩ khi bị sa ra ngoài sẽ khiến cho quá trình lưu thông máu bị cản trở, gây phình to, đau đớn, khó chịu. Hoạt động phân đi ra ngoài bị cản trở ảnh hưởng đến quá trình thải chất bẩn ra khỏi cơ thể.
• Hoại tử búi trĩ: Tình trạng sa búi trĩ sẽ rất khó khăn để đưa vào bên trong hậu môn, nếu tình trạng này không được khắc phục sẽ dẫn đến viêm nhiễm, hoại tử rất nguy hiểm.
• Nhiễm trùng máu: Đây là biến chứng nguy hiểm của tình trạng sa búi trĩ. Nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này là áp xe hậu môn, xuất huyết, ổ mũ tích tụ thâm nhập vào máu dẫn đến nhiễm trùng nguy hiểm đến tính mạng.

Xem thêm: ​​​​​​​[Tìm hiểu] Cắt trĩ ngoại hết bao nhiêu tiền? Kinh nghiệm cắt trĩ từ A-Z

Hướng dẫn cách làm co búi trĩ hiệu quả và an toàn

Cách làm co búi trĩ hiệu quả và an toàn như thế nào? Ở những trường hợp sa búi trĩ giai đoạn nhẹ, bác sĩ sẽ chỉ định điều trị bằng các loại thuốc uống hoặc thuốc bôi, giúp làm teo búi trĩ. Nếu sa búi trĩ ở cấp độ nặng, rất khó để áp dụng các phương pháp điều trị nội khoa mà phải có sự can thiệp của ngoại khoa để loại bỏ búi trĩ.

1. Cách làm co búi trĩ ngoại bằng phương pháp nội khoa

Cách làm co búi trĩ ngoại bằng phương pháp nội khoa như thế nào? Sa búi trĩ ở cấp độ 1, cấp độ 2 thường được bác sĩ chỉ định điều trị nội khoa bằng các loại thuốc Tây, có tác dụng làm co búi trĩ lại dưới dạng kem bôi hoặc thuốc uống.

Người mắc trĩ cũng có thể kết hợp dùng một số thành phần thuốc Tây y điều trị bệnh trĩ độ 2 và độ 3 như dạng thuốc bôi, dạng kem hoặc dạng viên uống. Một số thành phần thuốc có thể tham khảo giúp làm búi trĩ co lên như:

Thành phần thuốc có tác dụng điều trị tại chỗ:

• Kháng sinh: Framycetin; Neomycin,... có tác dụng chống viêm nhiễm, kháng khuẩn búi trĩ tại chỗ
• Giảm ngứa, giảm viêm, hạn chế chảy máu hậu môn: dung dịch ephedrin sulfat 0,1-0,125%, phenylephrin HCl 0,25%
• Thành phần chống viêm: Hydrocortison 0,25-1% có tác dụng giảm ngứa, ngăn ngừa nhiễm trùng
• Một số thuốc chứa thành phần có tác dụng bảo vệ da, ngăn ngừa kích ứng phù nề khi búi trĩ lòi ra ngoài.

Thành phần thuốc có tác dụng điều trị toàn thân:

• Thành phần chống viêm, giảm phù nề: Alpha Hymotripsin, NSAIDs, Glucocorticoid,...
• Thành phần giảm đau: Paracetamol, NSAIDs,...
• Thành phần làm bền mạch, điều trị giãn nở tĩnh mạch: một số Flavonoid như Hesperidin, OPCs, Diosmin, Daflon,...

Xem thêm: ​​​​​​​Cắt trĩ có đau không? Tổng hợp các bài thuốc chữa bệnh trĩ hiệu quả

2. Cách nhét búi trĩ vào trong bằng phương pháp ngoại khoa

Cách nhét búi trĩ vào trong bằng phương pháp ngoại khoa như thế nào? Phẫu thuật cắt búi trĩ là phương án điều trị cuối cùng, thường được bác sĩ chỉ định cho những trường hợp bệnh trĩ ở cấp độ 4, tình trạng bệnh đã quá nặng. 

Lúc này, các búi trĩ sa ra bên ngoài hậu môn mà không thể co lại vào bên trong, các phương pháp điều trị nội khoa không còn tác dụng. Đây là giai đoạn bệnh nghiêm trọng, rất dễ gây ra những biến chứng nguy hiểm cho người bệnh.

Phương pháp phẫu thuật hoàn toàn dựa trên nguyện vọng của bệnh nhân. Tuy nhiên, một số trường hợp đặc biệt thì bác sĩ chuyên khoa sẽ chỉ định biện pháp phù hợp, đảm bảo an toàn cho bệnh nhân.

Phương pháp cắt trĩ PPH

PPH là phương pháp xâm lấn trực tiếp không đau được sử dụng trong các trường hợp bệnh trĩ nặng, giúp điều trị nhanh chóng tình trạng bệnh trĩ ngoại độ 4 mà người bệnh gặp phải.

Cơ chế hoạt động của PPH:

Cắt búi trĩ bằng phương pháp PPH hoạt động dựa trên kỹ thuật cắt và khâu bằng máy khâu nối chuyên dụng PPH. Công dụng đem lại là giúp loại bỏ triệt để búi trĩ và phần niêm mạc bị sa phía trên đường lược, đồng thời thực hiện khâu kéo niêm mạc giúp táo hình lại cho hậu môn.

Quy trình thực hiện cắt búi trĩ:

• Sát trùng và gây tê tại chỗ trước khi thực hiện thủ thuật.
• Sử dụng máy PPH để nong ống hậu môn, đẩy búi trĩ sa trở lại vị trí trong ống hậu môn.
• Lúc này, bác sĩ sẽ khâu một mũi khâu vòng quanh trực tràng.
• Tiến hành lắp stapler và buộc sợi chỉ khâu sao cho vòng lấy phần cổ của nòng trong.
• Cuối cùng, bấm stapler tại phần nong của trĩ nội nhằm teo nhỏ búi trĩ bằng cách ngắt lượng máu đến nuôi trĩ.

Phương pháp cắt trĩ HCPT

HCPT là phương pháp cắt trĩ hiện đại được áp dụng ở rất nhiều các địa chỉ khám chữa bệnh. Đây được xem là giải pháp điều trị bệnh trĩ nhanh chóng, hạn chế những nhược điểm của phương pháp cắt trĩ truyền thống.

Nguyên lý hoạt động:

Nguyên lý hoạt động của kỹ thuật cắt trĩ HCPT là dựa trên sự trao đổi của các ion mang điện ngay trong tế bào của sóng cao tần, để làm đông máu và ngăn chặn không cho máu đưa tới nuôi búi trĩ.

Quy trình thực hiện:

• Đầu tiên, bác sĩ sẽ mở lỗ hậu môn khoảng 4 cm.
• Tiếp theo, dùng sóng điện từ tác động lên tế bào bị tổn thương.
• Tách và cố định tế bào tổn thương ra khỏi vị trí.

Toàn bộ quá trình thực hiện chỉ diễn ra trong khoảng thời gian là 30 – 45 phút. Người bệnh có thể nằm lại tại bệnh viện để nghỉ dưỡng hoặc cũng có thể về ngay nếu muốn.

Mặc dù cả hai phương pháp PPH và HCPT có thể mang lại giải pháp điều trị bệnh trĩ nhanh chóng, tuy nhiên bên cạnh đó cũng tồn tại một số nhược điểm:

Ưu điểm:

• Thời gian thực hiện thủ thuật nhanh chóng, chỉ kéo dài trong 20 – 30 phút.
• Người bệnh có thể trở về nhà ngay sau khi phẫu thuật.
• An toàn cho người bệnh và không ra đau đớn.

Nhược điểm:

• Thiết bị điều trị có thể làm ảnh hưởng mô và gây tổn hại cho thành trực tràng.
• Các cơ bên trong của cơ vòng có thể bị kéo dài, dẫn đến rối loạn chức năng ngắn hạn hoặc dài hạn.
• Một số các biến chứng không mong muốn vẫn có thể xảy ra.

Từ những phân tích chi tiết trên đây, người bệnh có thể có cái nhìn khách quan hơn về việc phương pháp phẫu thuật trong điều trị bệnh trĩ ngoại độ 4. Điều quan trọng là bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên ngành trước khi quyết định điều trị.

3. Thuốc co búi trĩ bằng phương pháp dân gian

Thuốc co búi trĩ bằng phương pháp dân gian có thật sự tốt? Ở những trường hợp sa búi trĩ nhẹ, bệnh nhân có thể sử dụng các biện pháp dân gian để làm giảm tình trạng này rất an toàn, không gây ra tác dụng phụ ảnh hưởng đến sức khỏe như thuốc Tây.

Điều trị sa búi trĩ bằng rau diếp cá

Nguyên liệu:

• 100 gram rau diếp cá

Cách thực hiện:

• Rau diếp cá nhặt bỏ cọng già, cọng sâu, rửa sạch 
• Ngâm bằng nước muối loãng để tăng khả năng sát khuẩn, vớt ra để ráo
• Gã nát lá rau diếp cá, đắp vào vùng búi trĩ và hậu môn
• Dùng băng gạc cố định lại, để khoảng 30 – 60 phút thì thay rau mới
• Thực hiện 2 lần/ngày vào mỗi buổi sáng và tối
• Người bệnh cũng có thể kết hợp ăn rau diếp cá sống trong các bữa ăn để tăng hiệu quả điều trị

Điều trị sa búi trĩ bằng cây lá bỏng

Nguyên liệu: 

• 10 gram rau sam
• 6 lá bỏng to, mọng nước
• 3 quả bồ kết tươi khô đều được

Cách thực hiện:

• Rửa sạch tất cả các nguyên liệu trên, cho vào nồi đun sôi với 1 lít nước sạch
• Nước sôi thì vặn nhỏ lửa, tiến hành đun thêm khoảng 20 – 30 phút sau đó bắc ra để nguội
• Dùng nước để uống trực tiếp trong ngày, kiên trì thực hiện đến khi bệnh chuyển biến tốt

Lưu ý: Nên sử dụng nước lá bỏng để sử dụng trong ngày, không để qua đêm sẽ làm mất đi công dụng điều trị bệnh.

Điều trị sa búi trĩ bằng cây hoa thiên lý

Nguyên liệu:

• 100 gram lá non hoa thiên lý
• 1/4 thìa cafe muối tinh

Cách thực hiện:

Cách 1:

• Rửa sạch lá hoa thiên lý và giã nát cùng với muối tinh, dùng tấm vải sạch lọc lấy nước cốt
• Dùng bông y tế thấm nước cốt và chấm lên búi trĩ hàng ngày
• Thực hiện cách này 2 lần/ngày đến khi bệnh thuyên giảm

Cách 2:

• Dùng lá non hoa thiên lý giã nát, đắp trực tiếp vào búi trĩ và hậu môn
• Dùng băng gạc cố định lại khoảng 40 – 60 phút thì tháo ra, đắp lần 2
• Thực hiện cách này 2 lần/ngày đến khi bệnh thuyên giảm

Các biện pháp chăm sóc khi bị sa búi trĩ

Bên cạnh việc điều trị bằng thuốc, người bệnh cũng nên có các biện pháp chăm sóc giúp hỗ trợ điều trị sa búi trĩ hiệu quả. 

• Không nên dùng giấy vệ sinh sau khi đi đại tiện, tránh việc cọ sát gây chảy máu. Dùng vòi xịt nhẹ nhàng quanh vùng búi trĩ và hậu môn, dùng nước ấm pha loãng để vệ sinh.
• Trước khi áp dụng các phương pháp dân gian để điều trị bệnh, người bệnh cần vệ sinh sạch sẽ búi trĩ bằng nước muối pha loãng, có tác dụng sát trùng và hỗ trợ điều trị bệnh hiệu quả.
• Không nên làm việc quá sức hay lao động nặng nhọc khiến bí trĩ sa ra ngoài mất kiểm soát.
• Tăng cường bổ sung các loại thực phẩm giàu chất xơ vào trong thực đơn hàng ngày, giúp ngăn ngừa táo bón, là thủ phạm gây ra bệnh trĩ.
• Cung cấp đủ lượng nước cần thiết cho cơ thể giúp hỗ trợ điều trị sa búi trĩ, người bệnh có thể bổ sung bằng nước ép trái cây, nước ép rau củ, sữa chua,...
• Không sử dụng các loại thức uống có gas, có chứa cồn hay chất kích thích, chúng sẽ khiến tình trạng bệnh nặng hơn và gây ra các biến chứng nguy hiểm.

Sa búi trĩ là biến chứng nặng và nguy hiểm của bệnh trĩ. Khi phát hiện, bạn nên đi khám chuyên khoa để xác định tình trạng bệnh, từ đó có phương pháp điều trị phù hợp nhất. Bên cạnh đó, người bệnh cũng nên có các biện pháp chăm sóc đúng cách, tránh để bệnh chuyển biến nặng gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm.